ذرت گیاهی است یک پایه ( Monoecious ) بدین معنی که گل های نر و ماده جدا از هم ولی بر روی یک پایه قرار دارند. گل های ماده ذرت از جوانه ای که در قاعده غلاف برگ وجود دارد تولید می شود. محور سنبلچه های ذرت بعد از تکامل تبدیل به مغز بلال ( چوب محور بلال ) شده که در روی محور بلال سنبلچه های متعددی طولا به طور جفت قرار می گیرند که هر کدام دارای دوگل مونث می باشند.

از محل تخمدان میله بلند و باریکی بنام خامه ( Style ) خارج می گردد که در روی آن کلاله ( Stigma ) ظریف و کرکداری وجود دارد. این میله بلند از راس پوسته دور بلال خارج و ظاهر می گردد. اولین میله خامه از تحتانی ترین قسمت بلال و آخرین آن از قسمت انتهایی بلال خارج می شود. میله خامه احتیاج به مدت زمانی در حدود ۵ تا ۱۰ روز برای تشکیل یا تولید دارد . میله خامه در تمام طول خود مستقیما ً می تواند گرده های مذکور را بپذیرد و تعداد بلال های ذرت در هر گیاه بسته به واریته های مختلف، کاملا ً متفاوت بوده و بین یک تا ۱۲ عدد نوسان دارد. آلت نر ذرت در انتهای ساقه اصلی به صورت خوشه و خوشه های فرعی قرار دارد که در روی این خوشه یا خوشه های فرعی دو سنبلچه یکی بلند و دیگری کوتاه به طور منظم قرار گرفته است یک پایه و در نتیجه به علت جدا بودن اعضای زایشی گرده افشانی آن به طور غیر مستقیم بوده و گرده های گل بوسایل مختلف بر روی اعضای مونث انتقال پیدا می کنند.

گرده های ذرت تقریبا ً در تمام ارقام یک تا پنج روز قبل از ظهور اعضای مذکور می رسند. گل کردن ذرت چند روزی به طول می انجامد. بعد از آنکه میله پرچم خارج گردید، از کیسه گرده مقادیر خیلی زیادی گرده های سبک آزاد می گردد. آن طور که محاسبه شده است گیاه ذرت برای گل های ماده حدود ۲۵۰۰۰ دانه گرده تولید می کند. گرده افشانی غیر مستقیم ذرت بیشتر توسط باد صورت می گیرد و باد می تواند تا چندین کیلومتر گرده ها را منتقل نماید. گرده های منتقل شده در روی کلاله بلافاصله شروع به جوانه زدن نموده ولی فقط یک میله گرده بعد از ۲۰ دقیقه به تخمدان می رسد. تحت شرایط عادی مدت ۲۴ ساعت زمان لازم است تا عمل باروری یک بلال به صورت کامل صورت گیرد .

دانه ذرت میوه ایست گندمه ( Caryopsis ) و پوسته آن فقط شامل پوسته میوه (  Pericarp) است. ذرت دارای ساقه های راست و مستقیم می باشد. برگ های ذرت شبیه سایر غلات شامل پهنک برگ و غلاف است. غلاف برگ ذرت ساقه را در آغوش می گیرد و طول برگ به ۸۰-۳۰ و حتی ۱۵۰ سانتی متر و عرض آن در حدود ۱۰ سانتیمتر و ضخامت آن در حدود ۲ میلیمتر است. ذرت قدرت پنجه زدن ندارد و دارای ریشه های قوی و انبوه ولی سطحی است که اختلاف عمق ریشه می تواند به استقامت یا خوابیدگی آن کمک نماید. باید ارتفاع بوته های ذرت را به گونه یا زود رسی آن نسبت داد مثلا ً ارقام زود رس ۹۰ سانتی متر و پاپ کورن ۳۰ تا ۵۰ سانتی متر ارتفاع دارد. ضخامت ساقه ذرت در حدود ۳ سانتی متر بوده و حدود ۸ تا ۱۲ و گاهی ۱۴ میان گره دارد . میان گره های قاعده ساقه کوتاه و نسبتا ً ضخیم است، در حالیکه میان گره های انتهایی ساقه بلند و ضخیم تر می گردد . تعداد برگ های ذرت بین ۸ تا ۴۸ بوده که به طور متوسط ۱۲ تا ۱۸ عدد است . واریته های زودرس تعداد برگ کم تر و ارقام دیررس برگ بیشتری دارند. ریشه اولیه ذرت ( Seminal Root ) که بعد از جوانه زدن تولید می شود ۵-۳ عدد است و ریشه ثانوی که از گره هایی در عمق ۵-۳ سانتی متری زیر خاک خارج می شوند ۱۵ تا ۲۰ برابر بیشتر از ریشه های اولیه ذرت است. ریشه های دیگری از ساقه ذرت که خارج از خاک است تولید می گردد و وارد خاک می گردند . بعضی مواقع دیده شد است که ریشه های ذرت به ۳-۲ متری هم نفوذ کرده اند. ریشه های ذرت بعد از کاشت هم به طرف پایین و هم به اطراف پراکنده شده و طول آن ها بعد از کاشت پس از گذشت چهار هفته به ۶۰ سانتی متر می رسد. رنگ دانه ذرت بسته به واریته های مختلف متفاوت است و از سفید، زرد، قرمز، ارغوانی تا سیاه تغییر می کند . بعضی از دانه های ذرت دارای اندوسپرم سخت بوده که مشخص کننده پروتئین زیاد تر است. بعضی از دانه ها دارای اندوسپرم نشاسته ای هستنتد که نرم و آردی می باشند.